Bohater filmu - Bartłomiej, stary ubogi gospodarz - głosi mowy pogrzebowe. Podsumowuje życie zmarłych, wygłasza sentencje, które w pamięć wspólnoty zapadają jak nienaruszalny wyrok. Bartek, jego dwunastoletni wnuczek, to chłopiec, którego interesuje zagadka życia i śmierci. Bartłomiej się starzeje, przeczuwa nadchodzącą śmierć. W Tomaszu, listonoszu, widzi swojego następcę, ale stawia mu warunek - Tomasz musi przestać pić. Listonosz odstawia alkohol i wygłasza "próbną" mowę dla żyjącego jeszcze Bartłomieja. Los jest jednak nieprzewidywalny...