Na początku było słowo. A konkretnie: książka, opowiadanie, wiersz. Literatura to fantastyczne tworzywo kina dla dzieci i młodzieży. Po latach kryzysu polski film dla młodej widowni przeżywa renesans, śmiało czerpiąc z bogatego dorobku literackiego. Organizowana przez Stowarzyszenie Filmowców Polskich sekcja Gdynia Dzieciom na 48. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w całości składa się z fabularnych lub animowanych adaptacji i ekranizacji polskich powieści, nowel, wierszy i komiksów dla młodych czytelników.
Podczas gdy filmowcy i wydawcy debatują nad tym, w jaki sposób zbliżyć „dorosłą” twórczość literacką do polskiej kinematografii, twórcy filmów dla dzieci i młodzieży poradzili sobie z adaptacjami już wiele lat temu. Kiedy po powstaniu PISF twórczość filmowa dla młodej widowni zaczęła powoli dźwigać się z wieloletniej zapaści, to właśnie bogata i popularna literatura okazała się jej najlepszym tworzywem. Tegoroczna Gdynia Dzieciom prezentuje najlepsze, a także najnowsze osiągnięcia w tej dziedzinie.
Na początek, na pięknej Scenie Dużej Teatru Muzycznego, dwie wyjątkowe premiery i długo oczekiwane adaptacje dla młodzieży: Kajtek Czarodziej Magdaleny Łazarkiewicz na motywach słynnej powieści Janusza Korczaka oraz O psie, który jeździł koleją Magdaleny Nieć na motywach opowiadania Romana Pisarskiego. Można się zastanawiać, czy bardziej płakaliśmy na opowieści o bohaterskim czworonogu czy na finiszu Chłopców z Placu Broni. Czesko-słowacko-polsko-francuska animacja dla najmłodszych Nawet myszy idą do nieba to jeden z największych sukcesów europejskiego kina dziecięcego, z nominacją do nagrody EFA, nominacją do Cezara i z Czeskim Lwem. A nade wszystko ze znakomitymi polskimi lalkami. Fińsko-polskie Pamiętniki Tatusia Muminka przypominają o tym, że Tove Jansson niezwykle ceniła polską animację osympatycznych trollach. Do tego na słodki deser popularna animacja Anny Błaszczyk z 2022 roku Przytul mnie. Poszukiwacze miodu.
Tradycyjnie na Gdyni Dzieciom pokazom pełnych metraży towarzyszą zestawy krótkich filmów dla najmłodszej widowni. Kicia Kocia mówi: Dzień dobry to jeden z największych sukcesów kinowych 2023 roku. Od wielu lat nie zdarzyło się, by polska animacja dla najmłodszych powędrowała na szczyt box office’u, osiągając wynik blisko 300 tys. widzów. Kolejna nowość w programie to Asiunia Tamása Duckiego. Każdy pamięta ze szkoły opowiadania Joanny Papuzińskiej Nasza mama czarodziejka. To właśnie słynna pisarka jest bohaterką przejmującego filmu o losach dziecka w czasie wojny. Praktyczny pan Michała Poniedzielskiego i Dominika Litwiniaka to z kolei przewrotna animowana bajka o uporządkowanym i wydajnym pracowniku i obywatelu, któremu w pewnym momencie życie wymyka się spod kontroli... za sprawą kota.
Poznańskie TV Studio Filmów Animowanych od wielu lat realizuje przepiękne, autorskie adaptacje baśni Hansa Christiana Andersena: Len, To pewna wiadomość i Ole Śpijsłodko Joanny JasińskiejKoronkiewicz. Studio tworzy cykl „Baśnie i bajki polskie”, z których pochodzi Fredrowska Małpa w kąpieli w reżyserii Andrzeja Gosienieckiego. Także tam powstał popularny serial o niebieskim Misiu Fantazym, który również znalazł się w programie Gdyni Dzieciom.
Najmłodsi zobaczą ponadto wybrane odcinki „Agatki”, „Odo”, „Pamiętnika Florki”, czyli popularnych serii z ostatniej dekady. Do tego garść absolutnej klasyki animacji na czele z Lokomotywą Stanisława Raczyńskiego i Lechosława Marszałka z bielskiego Studia Filmów Rysunkowych. Czym byłaby polska literatura dziecięca bez najsłynniejszego wiersza Juliana Tuwima?
W 2023 roku mija siedemdziesiąt pięć lat od daty urodzin Leszka Gałysza. FPFF wspomina przedwcześnie zmarłego reżysera animacji w najpiękniejszy sposób: poprzez projekcje jego filmów dla najmłodszych. To przede wszystkim słynna animowana adaptacja O dwóch takich, co ukradli księżyc Kornela Makuszyńskiego z muzyką Lady Pank (dzisiaj mówi się o niej: hipsterska), odcinek z serii „2 koty + 1 pies” oraz jeden z ostatnich filmów artysty – Rybak na dnie morza z 2011 roku. Leszek Gałysz był w grupie twórców zaangażowanych w stworzenie i rozwój sekcji Gdynia Dzieciom, która w 2024 roku będzie obchodzić swoje dwudziestolecie.
Anna Wróblewska
ZESTAW I
(grupa wiekowa: przedszkole) 40 min
Superbohaterowie (Seria: Pamiętnik Florki)
reżyseria: Marta Stróżycka
10 min, Studio Filmowe ANIMA-POL, 2018
Ktoś inny (Seria: Pamiętnik Florki)
reżyseria: Agata Mikina
10 min, Studio Filmowe ANIMA-POL, 2018
Torba (Seria: Pamiętnik Florki)
reżyseria: Dorota Cieśla
10 min, Studio Filmowe ANIMA-POL, 2016
Teatr (Seria: Pamiętnik Florki)
reżyseria: Janusz Martyn
10 min, Studio Filmowe ANIMA-POL, 2015
ZESTAW II
(grupa wiekowa: klasy I-III) 40 min
Praktyczny pan
reżyseria: Michał Poniedzielski, Dominik Litiwniak
10 min, Running Rabbit Films, 2020
Piosenka Dudzi (Seria: Odo)
reżyseria: Piotr Szczepanowicz, Mikołaj Pilchowski
7 min, Sixteen South, Letko, 2021
Agatka i czerwony kamień (Seria: Agatka)
reżyseria: Małgorzata Bosek-Serafińska
10 min, Serafiński-Studio, 2019
Małpa w kąpieli (Seria: Baśnie i bajki polskie)
reżyseria: Andrzej Gosieniecki
13 min, TV Studio Filmów Animowanych, 2017
ZESTAW III
(grupa wiekowa: klasy I-III) 57 min
To pewna wiadomość! (Seria: Namaluj mi bajkę...)
reżyseria: Joanna Jasińska-Koronkiewicz
13 min, TV Studio Filmów Animowanych, 2014
Ole Śpijsłodko (Seria: Namaluj mi bajkę...)
reżyseria: Joanna Jasińska-Koronkiewicz
13 min, TV Studio Filmów Animowanych, 2020
Len (Seria: Namaluj mi bajkę...)
reżyseria: Joanna Jasińska-Koronkiewicz
13 min, TV Studio Filmów Animowanych, 2005
Asiunia
reżyseria: Tamás Ducki
18 min, EGoFILM, 2023
ZESTAW IV
(grupa wiekowa: przedszkole - I klasa) 37 min
Koziołek Matołek kontra Krwawy Joe (Seria: Koziołek Matołek)
reżyseria: Leonard Pulchny
11 min, Studio Filmów Rysunkowych, 1958
Ballada o roztrzepanym rycerzu
reżyseria: Józef Byrdy
10 min, Studio Filmów Rysunkowych, 1984
Lokomotywa
reżyseria: Stanisław Raczyński, Lechosław Marszałek
9 min, Studio Filmów Rysunkowych, 1957
Plastusiowy pamiętnik
reżyseria: Leszek Lorek
7 min, Studio Filmów Rysunkowych, 1962
ZESTAW V
(grupa wiekowa: klasy I-IV) 48 min
Retrospektywa Filmów Leszka Marka Gałysza z okazji 75. rocznicy urodzin twórcy
Rybak na dnie morza
reżyseria: Leszek Marek Gałysz
12 min, Kuchnia Filmowa, 2011
Złota Rybka (seria: 2 koty + 1 pies)
reżyseria: Leszek Marek Gałysz
9 min, produkcja: Studio Miniatur Filmowych, dystrybucja: Wytwórnia Filmów Dokumentalnych i Fabularnych, 1990
Figlarz (Seria: O dwóch takich, co ukradli księżyc)
reżyseria: Leszek Marek Gałysz
produkcja: Studio Miniatur Filmowych, dystrybucja: Telewizja Polska, 1987
ZESTAW VI
(grupa wiekowa: przedszkole) 45 min
Kicia Kocia na pikniku (Seria: Kicia Kocia)
reżyseria nadzorująca: Marta Stróżycka
produkcja: EGoFILM, dystrybucja: Stowarzyszenie Nowe Horyzonty, 2023
ZESTAW VII
(grupa wiekowa: przedszkole) 45 min
Kicia Kocia mói: Dzień dobry (Seria: Kicia Kocia)
reżyseria nadzorująca: Marta Stróżycka
produkcja: EGoFILM, dystrybucja: Stowarzyszenie Nowe Horyzonty, 2023
ZESTAW VIII
(grupa wiekowa: przedszkole - I klasa) 52 min
Niebieski miś (Seria: Miś Fantazy)
reżyseria: Robert Turło
13 min, TV Studio Filmów Animowanych, 2006
Tajemnica kryształu (Seria: Miś Fantazy)
reżyseria: Robert Turło
13 min, TV Studio Filmów Animowanych, 2006
Szkarłatna perła
reżyseria: Andrzej Kukuła
13 min, TV Studio Filmów Animowanych, 2007
Kraina Zielonych Pagórków (Seria: Miś Fantazy)
reżyseria: Andrzej Kukuła
13 min, TV Studio Filmów Animowanych, 2007
FILMY FABULARNE:
Pamiętniki Tatusia Muminka
reżyseria: Ira Carpelan
74 min, Finlandia, Polska, 2021
Latający statek, bal u króla, morskie przeprawy... Czy Tatuś Muminka spełnił marzenia i został w młodości prawdziwym łowcą przygód? Samotne wędrówki, tajemnicza Buka i podwodny świat to dopiero początek historii! Młody Tatuś Muminka zabiera nas wswoje pełne przygód dzieciństwo, odkrywa nowe, niezwykłe krainy, a po drodze spotyka wspaniałych, dobrze nam znanych przyjaciół. Czy to na pewno ten sam spokojny i poważny Tatuś Muminka?
Oraz filmy biorące udział w konkursie publiczności o Złote Lwiątka - zobacz tutaj
Kontakt: Renata Smagacka,
tel. 503430345
e-mail: renata.festiwal@gmail.com