Jak na rurze, to po bandzie – Festiwal Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni

Orlewicz-Zakrzewska na szczęście tego unika. Ciało w „Exotic” nie jest polityczną trybuną ani łzawą manifestacją i z daleka trzyma się od męskiego voyeurismu. Jest po prostu materią, która boli, która ma swoje niedoskonałości, stawia opór i pamięta wszystkie dotychczasowe porażki. Zamiast pouczać widza, film pozwala bohaterkom na chwilę odetchnąć. Bez grama publicystycznego patosu, za to z rzadką dozą czułości.

Pole dance przestaje być tanim kliszo-fetyszem, staje się zato bezwzględnym poligonem, czystą, ciężką akrobatyką. Każde uderzenie metalu o skórę to zderzenie i ostateczne rozprawienie się z oczekiwaniami, w których ciało miało podobać się wszystkim wokół, zamiast w końcu należeć do tej, która je nosi. Mila nie odkrywa żadnej wielkiej prawdy o sobie – po prostu zgadza się na własną niedoskonałość, zgadza się na tę wersję siebie, która wciąż się zmienia, a nie z dnia na dzień jest magicznie odmieniona. Bo zmiana, cytując męczonego na słuchawkach Mili Jonasa Mekasa, jest przecież piękna.

No i finał – choć może nie zaskakuje, to nie daje też taniego katharsis rodem z Hollywood. Pozostawia nas z czystą, wywalczoną w bólach uciechą.

Bo gdyby przyjrzeć się „Exotic” bez taryfy ulgowej, widać w nim momenty, w których reżyserce na ułamek sekundy brakuje czasu – a może pewnej dozy szaleństwa – żeby z niektórymi eksperymentalnymi smaczkami polecieć va banque i nie oglądać się za siebie. Czasami czuć, że twórcy w ostatniej chwili cofają rękę nad gorącą płytą, asekuracyjnie wracając do bezpieczniejszych, oswojonych torów. Ale kiedy już decydują się zaryzykować bez zabezpieczeń – kiedy odrzucają hamulce pozwalając sobie na formalny odlot – te momenty stają się de facto prawdziwym trzonem filmu. To właśnie w tych odważnych, nieliniowych uniesieniach bije najmocniej serce „Exotic”.

I wreszcie ona. Jaśmina Polak wchodzi na ekran z bezczelną swobodą i drapieżnością, a potem ciągnie film przez wszystkie jego mielizny i dłużyzny, udowadniając, że nawet z najbardziej kliszowych schematów można wykroić coś świeżego.

To wszystko nie zadziałałoby z taką siłą, gdyby nie fenomenalny ansambl zgromadzony na planie „Exotic”. Magdalena Koleśnik, Monika Frajczyk, Bartosz Bielenia oraz Karolina Kowalska z Hubertem Miłkowskim wpadają do tego świata jak przekrojowa mikrospołeczność, w której każdy reprezentuje nieco inny odcień współczesnego zagubienia i desperackiej potrzeby bliskości. 

Warto też docenić, jak ten film brzmi. Za ścieżkę dźwiękową odpowiada Tymek Papior, do tego dochodzi precyzyjna choreografia układów tanecznych, za którą stoją Martyna Dominikowska, Ilja Medvedev i Polina Larovski. Całość tworzy show, które nie jest teatralną karykaturą, a w którym czuć tę iskrę, co i mnie przez ekran zaraża.

„Exotic” ma swoje rysy, momentami zbytnio podkręca ten masłowski żargon i potyka się o własne nogi, ale to nieprzeciętnie żywy debiut. Ma w sobie momentami taki specyficzny cringe, lecz na tle nowych polskich komedii lśni niesamowitą świeżością i punkową szczerością, która wpuszcza na rodzime, filmowe poletko – duszne od zadęcia – orzeźwiający przeciąg luzu. To po prostu kino, po którym ma się ochotę bezceremonialnie rzucić faceta, w tyle zostawić dotychczasowe życie i iść tańczyć.

„Exotic”, reż. Sonja Orlewicz-Zakrzewska. Film można oglądać w ramach Konkursu Głównego.