Kołtunica – Festiwal Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni

Izabela Zubrycka, reżyserka:

„Kołtunica” wyrasta z mojej wieloletniej fascynacji dawnymi obyczajami, pieśniami i duchowością Podlasia, części Polski na wschodzie. Jest także historią bardzo osobistą, inspirowaną wspomnieniami mojej mamy i babci, które dorastały na podlaskiej wsi. To ich opowieści pozwoliły mi stworzyć Zośkę – kobietę silniej niż inni związaną z naturą i metafizyką miejsca, a jednocześnie odrzuconą przez społeczność, w której inność oznacza wykluczenie.

Zośka przechodzi przemianę od kobiety podporządkowanej innym do osoby odzyskującej własną podmiotowość. „Kołtunica” jest dla mnie opowieścią o wychodzeniu ze spirali wykluczenia i przerywaniu międzypokoleniowej traumy. Choć osadzona w dawnym świecie, historia Zośki jest emocjonalnie bardzo współczesna.

Słyszałam taką historię, że kiedyś kobiety nosiły chustki, bo we włosy mógł się wplątać diabeł. Myślę, że coś w tym jest. Ja sama jestem dziewczyną z kołtunem. W im gorszym stanie psychicznym jestem, tym moje włosy wyglądają gorzej. Mam wrażenie, że ta część mojego ciała najszybciej reaguje na moje życie wewnętrzne. To dało jakiś zaczątek do tego scenariusza. Pomysł, że włosy są oddzielną postacią, ze swoimi myślami, przeżyciami i pamięcią.

Podczas realizacji mieszkaliśmy z moim cudownym zespołem jak mieszkańcy wsi. Na czas zdjęć wynajęliśmy cały ośrodek z małymi domkami z drewna, w których trzeba było napalić w piecu, żeby było ciepło. To było wyzwanie. Na zdjęcia trzeba było wstać o 5, kiedy jeszcze słychać było piejące koguty. Najbliższa Żabka była za górami, za lasami. Myślę, że przez to, że żyliśmy w sposób zbliżony do naszych bohaterów, daliśmy temu filmowi jakąś autentyczność. Musieliśmy być jednak bardzo skupieni, bo mieliśmy codziennie mnóstwo scen i ujęć - dodatkowo z krowami, końmi, dziećmi (zarówno ludzkimi, jak zwierzęcymi) albo masą statystów. Przez cały plan czułam jednak ogromną wdzięczność z powodu niezwykłego zaangażowania zespołu w ten film. To było też zaangażowanie emocjonalne. Kasia Los, nasza kostiumografka, powiedziała, że pierwszy raz w życiu płakała pod podglądem.

Ogólnie naprawdę było super. Na planie wraz z całą cudowną ekipą, a potem także na montażu z montażystką Julią Oleksy. 

Podczas realizacji tego filmu ani razu nie miałam kołtuna.