Długa przerwa – Festiwal Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni

Jan Saczek, reżyser:

Podczas postprodukcji „Długiej przerwy” Aleksandra Kasprowicz, z którą współpracowałem przy montażu, powiedziała, że chyba lubię historie o bohaterach, którzy znajdują się w pułapce z powodu własnej pomyłki. Nigdy wcześniej o tym nie myślałem, ale zorientowałem się, że najprawdopodobniej ma rację. Znajduję coś wyjątkowo pociągającego w opowieściach, w których bohater robi coś złego – i sam tego żałuje – a następnie stara się uniknąć odpowiedzialności za ten czyn. Tak zachowywał się bohater mojego pierwszego filmu „Pan młody”. Główny bohater, w którego wcielał się Jakub Zając, przypadkiem rozjeżdża dziewczynkę, a następnie stara się uniknąć konsekwencji. Zarówno ten film, jak i „Długa przerwa” opierają wytwarzane napięcie na prostym zabiegu – bohater ma jakąś tajemnicę, którą widzowie również znają. Jeśli ktokolwiek inny ją pozna, skończy się to dla bohatera tragedią. Na dodatek protagonista, starając się uniknąć konsekwencji, jedynie kopie pod sobą coraz głębszy dół.

Kiedy starałem się wymyślić scenariusz mojego filmu dyplomowego, nie myślałem świadomie o tej konstrukcji, dlatego też początki fabuły były bardzo odległe od ostatecznej historii „Długiej przerwy”. Na początku miałem pomysł na opowieść dziejącą się w latach 90. w laboratorium fotograficznym, gdzie pracownik odkrywa czyjąś tajemnicę, wywołując niepokojące zdjęcia. Mój kolega z roku, Piotr Szubra, powiedział, że jest to zbyt patetyczne na film studencki. Powiedziałem mu, że się nie zna, ale oczywiście miał rację – chwilę później przerzuciłem całość w dużo prostsze i bardziej przyziemne środowisko szkolne. W ten sposób powstała historia nauczycielki, która omyłkowo wysyła kompromitujące zdjęcie uczniowi. Zachowałem pewne elementy obecne w pierwszym pomyśle, ale zmiana miejsca akcji całkowicie zmieniła odbiór wydarzeń. Fabuła zaczęła – mam przynajmniej taką nadzieję – balansować na granicy farsy, komedii oraz czegoś mroczniejszego, wywołującego dyskomfort. Takie połączenie jest dla mnie najciekawsze. Jeśli istnieje taka możliwość, staram się kierować film w stronę, w której widz na zmianę śmieje się i odczuwa niepokój oraz stres.

Decyzja o tym, że będzie to historia szkolna, wpłynęła zarówno na aspekty produkcyjne filmu – kręcenie z aktorami dziecięcymi to zawsze wyzwanie – jak i na sposób odbioru fabuły. W tej kwestii mamy jednak spore doświadczenie, zarówno ja, jak i autor zdjęć, Patryk Roman, oraz kierowniczka produkcji, Lidia Le Thanh. Samo przeniesienie historii do szkoły sprawiło, że jej poszczególne elementy stały się widzom dużo bliższe. Każdy z nas pamięta swoje lekcje i któregoś z nauczycieli. Prawdopodobnie większości z widzów zdarzyło się też wysłać SMS-a nie do tej osoby, do której chcieli. Wydaje mi się, że dzięki temu jesteśmy dużo bliżej bohaterki i, obserwując jej działania oraz podejmowane przez nią decyzje, zastanawiamy się: co ja bym zrobił na jej miejscu?