- Venue: The Gallery, Gdynia FIlm Centre, Plac Grunwaldzki 2, Gdynia
- Dates: 21st–30th September 2026
- Opening: Monday, 21st September 2026, 5.00 pm
- Free admission
The exhibition “Andrzej Wajda: Recollection” is a meeting with an artist that always felt at home at the Polish Film Festival, in his element, among people speaking the same language. On the one hand, a film master – a visionary teaching the next generations about sensibility. On the other, a friend from the set and festival corridors.
Photos by Renata Pajchel shown at the
Gallery of the Gdynia Film Center depict Wajda at work, deep
in thought: his emotions, gestures, facial expressions. The accomplished
photographer registered with utmost attention the
liminal moments of tension between preparing and acting, concentration,
gestures, and silence just before the take, coalescing
into a separate narration. In the evenings the exposition will be projected on the wall of The Musical Theatre.
Surrounded by the photographs, we will be listening to recollections about Wajda recorded during the Polish Film Festival in 2017. This unique material is part of an unfinished documentary by Liliana Komorowska Wajda and You, in which film directors, actors, cinematographers, and other industry professionals reminisce about the master as well as the
influence he had on their own work. Those two perspectives form a personal, polyphonic image of an artist and a man, still present in the memory of those who came into contact with him.
WAJDA. WERKI. RENATA PAJCHEL
Wystawa fotografii autorstwa Renaty Pajchel stanowi wyjątkową okazję do ponownego spotkania z postacią Andrzeja Wajdy – jednego z najważniejszych twórców w historii kina europejskiego. Wajda był nie tylko reżyserem o niepodważalnym dorobku artystycznym, lecz także uważnym obserwatorem i interpretatorem rzeczywistości. Jego filmy wyrastały z doświadczeń historii, ale nigdy nie ograniczały się do ich ilustracji – stawały się przestrzenią refleksji nad pamięcią, moralnością i odpowiedzialnością jednostki. Od wczesnych dzieł, takich jak „Pokolenie” (1954r.), „Kanał” (1956r.) czy „Popiół i diament” (1958r.), po późniejsze realizacje, w tym „Człowiek z marmuru” (1976r.), „Człowiek z żelaza” (1981r.) i „Katyń” (2007r.), jego twórczość wyznaczała kierunki rozwoju kina autorskiego i budowała międzynarodowy autorytet reżysera.
Centralnym bohaterem prezentowanych fotografii jest Wajda „przy pracy” – skupiony, uważny, nieustannie dialogujący z aktorami i współpracownikami. To portret artysty zanurzonego w procesie twórczym, dla którego plan filmowy był przestrzenią intensywnej wymiany myśli i emocji. Zdjęcia odsłaniają nie tylko warsztat reżysera, lecz także jego szczególną charyzmę i zdolność budowania zespołu, w którym każdy element służył realizacji spójnej wizji.
Wystawa jest równocześnie wyrazem uznania dla Renaty Pajchel – mistrzyni fotosu filmowego, której prace wykraczają daleko poza funkcję dokumentacyjną. Jej fotografie nie są jedynie zapisem wydarzeń na planie; stanowią autonomiczne obrazy o wysokiej wartości artystycznej. Pajchel potrafiła uchwycić momenty graniczne – napięcie między przygotowaniem a akcją, ciszę poprzedzającą ujęcie, koncentrację i gesty, które w filmie pozostają często niezauważalne. Jej wrażliwość wizualna i intuicja sprawiają, że fotografie te budują osobną narrację, równoległą wobec dzieła filmowego.
Prezentowany materiał, w dużej mierze dotąd niepublikowany, pochodzi ze zbiorów spadkobierców artystki i posiada wyjątkową wartość zarówno dokumentalną, jak i estetyczną. W setną rocznicę urodzin Wajdy wystawa staje się nie tylko hołdem dla jego dorobku, lecz także próbą spojrzenia na jego twórczość z innej perspektywy – poprzez oko fotografki, która z niezwykłą uważnością i wyczuciem potrafiła uchwycić istotę jego pracy. To opowieść o spotkaniu dwóch wybitnych osobowości: reżysera, który tworzył obrazy dla historii, i fotografki, która potrafiła zatrzymać ich powstawanie w czasie.
WAJDA I TY
QueenArt Films, Fundacja Edukacja Kultura Sztuka oraz Fundacja Liliany Komorowskiej dla Sztuki prezentują fragmenty wywiadów zrealizowanych do powstającego filmu dokumentalnego „Wajda i Ty” w reżyserii Liliany Komorowskiej.
Projekt narodził się podczas Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych Gdynia 2017. To właśnie tutaj, rok po odejściu Andrzeja Wajdy, nakręciliśmy pierwsze rozmowy z ludźmi kina o artyście, którego twórczość przekroczyła granice pokoleń i krajów. Reżyserzy, aktorzy, operatorzy, scenografowie, krytycy i inni ludzie związani z kinem opowiadają przed kamerą nie tylko o ulubionych filmach Wajdy, lecz o tym, jak spotkanie z jego twórczością i z nim samym wpłynęło na ich życie, sposób myślenia i własną drogę artystyczną. Te intymne rozmowy tworzą wielogłosowy, osobisty portret Andrzeja Wajdy widzianego oczami tych, których inspirował. To dla nas wielki zaszczyt, że fragmenty „Wajda i Ty” mogą towarzyszyć wystawie fotografii Renaty Pajchel z planów filmowych Andrzeja Wajdy. Obrazy i wspomnienia spotykają się tu w szczególny sposób, a projekt symbolicznie powraca do Gdyni — miejsca, w którym wszystko się zaczęło.
- Scenariusz i reżyseria: Liliana Komorowska
- Producent: Liliana Komorowska
- Koproducent i fotograf: Ela Kinowska
- Zdjęcia: Maciej Miller, Sławek Witek, Jacek Knopp
- Plakat: Andrzej Pągowski
- Montaż materiału na potrzeby wystawy Andrzej Wajda: wspomnienie: Sławomir Pultyn
Wywiady zostały nakręcone w Gdyńskim Centrum Filmowym podczas FPFF Gdynia 2017.
Liliana Komorowska - aktorka, reżyserka i producentka filmowa. Absolwentka Akademii Teatralnej (PWST) w Warszawie, od ponad czterdziestu lat mieszka i pracuje w Ameryce Północnej, realizując projekty filmowe w Europie i Ameryce Północnej. W Polsce zagrała wiele znaczących ról teatralnych, telewizyjnych i filmowych, m.in. w klasyce polskiego kina - „Austerii” Jerzego Kawalerowicza. W Stanach Zjednoczonych zadebiutowała w filmie w reżyserii laureata Oscara Moshe Mizrahiego, a następnie występowała w produkcjach hollywoodzkich, m.in. u boku Donalda Sutherlanda, Aidana Quinna, Sir Bena Kingsleya i Wesleya Snipesa. Od 1994 roku mieszka w Kanadzie, gdzie gra także w języku francuskim, m.in. w „Roméo et Juliette” z Jeanne Moreau. Po latach kariery aktorskiej zwróciła się ku reżyserii filmów dokumentalnych. Jej debiut „Beauty and the Breast / Piękne i bestia” zdobył wiele nagród, w tym Nagrodę Publiczności na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Montrealu. Zrealizowała także nagradzany dokument „To My Father / Ojcu”. Równolegle z projektem „Wajda i Ty” Liliana Komorowska współreżyseruje z Marią Zmarz-Koczanowicz odrębny, pełnometrażowy film dokumentalny „Reżyseria Andrzej Wajda”, produkowany przez Silver Frame z udziałem wybitnych twórców światowego kina, w tym Martina Scorsese. Film jest obecnie w postprodukcji i wkrótce rozpocznie swoją drogę festiwalową, poprzedzającą planowaną dystrybucję kinową w 2027 roku.