- lokalizacja: Galeria, Gdyńskie Centrum Filmowe, Plac Grunwaldzki 2, Gdynia
- czas trwania: 21-30 września 2026 r.
- wernisaż: poniedziałek, 21 września 2026 r., godz. 17:00
- wstęp wolny
Wystawa „Andrzej Wajda: wspomnienie” to spotkanie z artystą, który na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych był zawsze u siebie – w naturalnym żywiole, pośród ludzi, którzy mówili tym samym językiem. Z jednej strony mistrz – wizjoner, który uczył kolejne pokolenia wrażliwości. Z drugiej – kolega z planu i festiwalowych korytarzy.
Prezentowane w Galerii GCF fotografie Renaty Pajchel z wystawy „Wajda. Werki. Renata Pajchel”, której kuratorem jest Kantor Sztuki, pokażą Wajdę przy pracy: jego emocje, gesty, mimikę, momenty skupienia. Wybitna fotosistka z wyjątkową uważnością rejestrowała momenty graniczne: napięcie między przygotowaniem a akcją, koncentrację, gesty i ciszę poprzedzającą ujęcie, tworząc osobną narrację wokół pracy reżysera. Wieczorami ekspozycja również wyświetlana na ścianie Teatru Muzycznego.
Otoczeni zdjęciami, będziemy słuchać wspomnień o Wajdzie zarejestrowanych podczas FPFF w Gdyni w 2017 roku. Ten unikalny materiał to fragmenty powstającego dokumentu Liliany Komorowskiej „Wajda i Ty”, w którym reżyserzy, aktorzy, operatorzy i inni ludzie kina wspominają mistrza oraz znaczenie, jakie miał dla ich twórczości. Obie perspektywy tworzą osobisty, wielogłosowy obraz artysty i człowieka, obecnego w pamięci tych, którzy mieli okazję go spotkać.
WAJDA. WERKI. RENATA PAJCHEL
Wystawa fotografii autorstwa Renaty Pajchel stanowi wyjątkową okazję do ponownego spotkania z postacią Andrzeja Wajdy – jednego z najważniejszych twórców w historii kina europejskiego. Wajda był nie tylko reżyserem o niepodważalnym dorobku artystycznym, lecz także uważnym obserwatorem i interpretatorem rzeczywistości. Jego filmy wyrastały z doświadczeń historii, ale nigdy nie ograniczały się do ich ilustracji – stawały się przestrzenią refleksji nad pamięcią, moralnością i odpowiedzialnością jednostki. Od wczesnych dzieł, takich jak „Pokolenie” (1954r.), „Kanał” (1956r.) czy „Popiół i diament” (1958r.), po późniejsze realizacje, w tym „Człowiek z marmuru” (1976r.), „Człowiek z żelaza” (1981r.) i „Katyń” (2007r.), jego twórczość wyznaczała kierunki rozwoju kina autorskiego i budowała międzynarodowy autorytet reżysera.
Centralnym bohaterem prezentowanych fotografii jest Wajda „przy pracy” – skupiony, uważny, nieustannie dialogujący z aktorami i współpracownikami. To portret artysty zanurzonego w procesie twórczym, dla którego plan filmowy był przestrzenią intensywnej wymiany myśli i emocji. Zdjęcia odsłaniają nie tylko warsztat reżysera, lecz także jego szczególną charyzmę i zdolność budowania zespołu, w którym każdy element służył realizacji spójnej wizji.
Wystawa jest równocześnie wyrazem uznania dla Renaty Pajchel – mistrzyni fotosu filmowego, której prace wykraczają daleko poza funkcję dokumentacyjną. Jej fotografie nie są jedynie zapisem wydarzeń na planie; stanowią autonomiczne obrazy o wysokiej wartości artystycznej. Pajchel potrafiła uchwycić momenty graniczne – napięcie między przygotowaniem a akcją, ciszę poprzedzającą ujęcie, koncentrację i gesty, które w filmie pozostają często niezauważalne. Jej wrażliwość wizualna i intuicja sprawiają, że fotografie te budują osobną narrację, równoległą wobec dzieła filmowego.
Prezentowany materiał, w dużej mierze dotąd niepublikowany, pochodzi ze zbiorów spadkobierców artystki i posiada wyjątkową wartość zarówno dokumentalną, jak i estetyczną. W setną rocznicę urodzin Wajdy wystawa staje się nie tylko hołdem dla jego dorobku, lecz także próbą spojrzenia na jego twórczość z innej perspektywy – poprzez oko fotografki, która z niezwykłą uważnością i wyczuciem potrafiła uchwycić istotę jego pracy. To opowieść o spotkaniu dwóch wybitnych osobowości: reżysera, który tworzył obrazy dla historii, i fotografki, która potrafiła zatrzymać ich powstawanie w czasie.
WAJDA I TY
QueenArt Films, Fundacja Edukacja Kultura Sztuka oraz Fundacja Liliany Komorowskiej dla Sztuki prezentują fragmenty wywiadów zrealizowanych do powstającego filmu dokumentalnego „Wajda i Ty” w reżyserii Liliany Komorowskiej.
Projekt narodził się podczas Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych Gdynia 2017. To właśnie tutaj, rok po odejściu Andrzeja Wajdy, nakręciliśmy pierwsze rozmowy z ludźmi kina o artyście, którego twórczość przekroczyła granice pokoleń i krajów. Reżyserzy, aktorzy, operatorzy, scenografowie, krytycy i inni ludzie związani z kinem opowiadają przed kamerą nie tylko o ulubionych filmach Wajdy, lecz o tym, jak spotkanie z jego twórczością i z nim samym wpłynęło na ich życie, sposób myślenia i własną drogę artystyczną. Te intymne rozmowy tworzą wielogłosowy, osobisty portret Andrzeja Wajdy widzianego oczami tych, których inspirował. To dla nas wielki zaszczyt, że fragmenty „Wajda i Ty” mogą towarzyszyć wystawie fotografii Renaty Pajchel z planów filmowych Andrzeja Wajdy. Obrazy i wspomnienia spotykają się tu w szczególny sposób, a projekt symbolicznie powraca do Gdyni — miejsca, w którym wszystko się zaczęło.
- Scenariusz i reżyseria: Liliana Komorowska
- Producent: Liliana Komorowska
- Koproducent i fotograf: Ela Kinowska
- Zdjęcia: Maciej Miller, Sławek Witek, Jacek Knopp
- Plakat: Andrzej Pągowski
- Montaż materiału na potrzeby wystawy Andrzej Wajda: wspomnienie: Sławomir Pultyn
Wywiady zostały nakręcone w Gdyńskim Centrum Filmowym podczas FPFF Gdynia 2017.
Liliana Komorowska - aktorka, reżyserka i producentka filmowa. Absolwentka Akademii Teatralnej (PWST) w Warszawie, od ponad czterdziestu lat mieszka i pracuje w Ameryce Północnej, realizując projekty filmowe w Europie i Ameryce Północnej. W Polsce zagrała wiele znaczących ról teatralnych, telewizyjnych i filmowych, m.in. w klasyce polskiego kina - „Austerii” Jerzego Kawalerowicza. W Stanach Zjednoczonych zadebiutowała w filmie w reżyserii laureata Oscara Moshe Mizrahiego, a następnie występowała w produkcjach hollywoodzkich, m.in. u boku Donalda Sutherlanda, Aidana Quinna, Sir Bena Kingsleya i Wesleya Snipesa. Od 1994 roku mieszka w Kanadzie, gdzie gra także w języku francuskim, m.in. w „Roméo et Juliette” z Jeanne Moreau. Po latach kariery aktorskiej zwróciła się ku reżyserii filmów dokumentalnych. Jej debiut „Beauty and the Breast / Piękne i bestia” zdobył wiele nagród, w tym Nagrodę Publiczności na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Montrealu. Zrealizowała także nagradzany dokument „To My Father / Ojcu”. Równolegle z projektem „Wajda i Ty” Liliana Komorowska współreżyseruje z Marią Zmarz-Koczanowicz odrębny, pełnometrażowy film dokumentalny „Reżyseria Andrzej Wajda”, produkowany przez Silver Frame z udziałem wybitnych twórców światowego kina, w tym Martina Scorsese. Film jest obecnie w postprodukcji i wkrótce rozpocznie swoją drogę festiwalową, poprzedzającą planowaną dystrybucję kinową w 2027 roku.