Publiczność w roli głównej, czyli podsumowanie badań widowni – Polish Film Festival

Czym byłby festiwal bez publiczności? Festiwal Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni co roku wysłuchuje uczestników i uczestniczki, by poznać ich preferencję, doświadczenia i opinie oraz określić relację wydarzenia z miastem. Poznajcie wyniki projektu „Badanie widowni FPFF w Gdyni wraz z publiczną prezentacją wyników. Synteza – ujęcie dynamiczne” – SZCZEGÓŁOWY RAPORT.

Tegoroczny raport zestawia badania z lat 2018–2025 (z pandemiczną przerwą 2020–2021). W latach 2018, 2019, 2022, 2023 i 2025 przeprowadziliśmy badania sondażowe na wysokiej próbie uczestników i uczestniczek (między 900 a 1200 osób na edycję), w 2024 roku zaś badania jakościowe, stanowiące 60 wywiadów pogłębionych. Łącznie monitorowano ponad 100 wskaźników, dotyczących m.in. wzorców uczestnictwa, relacji festiwal–miasto, doświadczeń festiwalowych, oceny programu i organizacji imprezy.

Badania wskazują na stabilny profil widowni: ok. 60% uczestników ma poniżej 35 lat, z lekką przewagą kobiet; dominują osoby z wyższym wykształceniem i aktywne zawodowo. Widać z jednej strony silną lojalność wobec imprezy, ale także dopływ nowych uczestników. 25% widzów bywało na festiwalu pięć razy albo więcej, ale ok. 1/3 to debiutanci_tki; co istotne, ponad 85% z nich deklaruje powrót w kolejnym roku.  Jeżeli chodzi o motywację do odwiedzenia FPFF, to dominuje chęć zobaczenia ciekawych filmów, rośnie też znaczenie atmosfery festiwalu, przez wielu uczestników ocenianej jako wyjątkowa i niepowtarzalna. Przeciętnie widz festiwalowy ogląda siedem filmów i spędza na FPFF cztery dni.

Poza Konkursem Głównym widzowie_ki deklarują największe zainteresowanie zestawami krótkiego metrażu, ale także klasyką, dokumentami, polonicami; pozytywne ocenili nową sekcję „Konkurs Perspektywy”. Ankietowani_e bardzo cenią sobie spotkania z twórcami i twórczyniami oraz aktorami i aktorkami po filmach; pojawiła się nawet opinia, że są one wyrazem szacunku wobec widza.

Dla uczestników_czek Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych szczególne znaczenie ma miejsce organizacji imprezy. Silną, lojalną społeczność widzów_ek łączy bowiem kinofilia, zamiłowanie do „magnetycznej” atmosfery festiwalu, a także przywiązanie do nadmorskiej scenerii i klimatu Gdyni. Jak wykazały badania z 2025 roku, FPFF jest bardzo dobrze widoczny w centrum miasta, ale słabiej poza nim. Zdaniem uczestników_czek i mieszkańców_nek miasta, Festiwal Polskich Filmów Fabularnych znacząco wzmacnia markę Gdyni; 73% respondentów uważa, że lokalizacja ma kluczowe znaczenie i Gdynia jest „właściwym miejscem” dla festiwalu. Mieszkańcy dumni są ze swojej flagowej imprezy, a ewentualne uciążliwości związane z festiwalowym tygodniu traktowane są jako mało istotne.

Uczestnicy_czki FPFF wysoko oceniają organizację Festiwalu: bezpieczeństwo, obsługę, pomoc wolontariuszy i komunikację, zwłaszcza w social mediach. Niedogodność stanowią przeciążenia systemu rezerwacji pierwszego dnia i ograniczona pula biletów jednorazowych. Projekcje organizowane w centrum handlowym odbierane są jako mniej spójne z prestiżem i klimatem festiwalu. Młoda, świadoma publiczność ceni sobie proekologiczne inicjatywy Festiwalu, ale szczególnie jest wyczulona na przejawy greenwashingu. Warto też podkreślić, że po pandemicznym kryzysie widzowie_ki szczególnie cenią sobie powrót do rdzennej atmosfery „na żywo”, a streaming traktowany jest przez nich komplementarnie, nie jako zamiennik.

W 2023 roku oszacowano, że przeciętne wydatki uczestnika spoza Gdyni wyniosły 2077,13 zł przy średnim dochodzie netto 5612 zł. Uderzający jest wzrost wydatków wiążących się z pobytem na Festiwalu, gdyż w 2018 roku średnia wydatków wynosiła 877,59 zł. Szacuje się, że łączne wydatki uczestników spoza Gdyni w 2023 roku wyniosły ok. ok. 6,95 mln zł.  Najwięcej wydano na jedzenie (33,5%), transport, noclegi. Z przedstawionych rezultatów badań można wysnuć wniosek, że Festiwal Polskich Filmów Fabularnych wyróżnia na mapie imprez kulturalnych wyraźny, mierzalny impuls ekonomiczny i rozpoznawalność marki Gdyni w skali kraju.

Raport zawiera również rekomendacje dla organizatorów, jednocześnie z zastrzeżeniem, iż wprowadzane zmiany nie powinny zasadniczo modyfikować artystycznego charakteru i rdzenia organizacyjnego Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych. Znaczna część publiczności ocenia festiwal jako programowo atrakcyjny i dobrze przygotowany, a jego wyjątkowa atmosfera pozostaje jednym z najważniejszych powodów, dla których widzowie_ki co roku wracają we wrześniu do Gdyni.

Projekt współfinansowany przez Polski Instytut Sztuki Filmowej

Koordynacja merytoryczna i organizacyjna: Pomorska Fundacja Filmowa w Gdyni oraz Wydział Geografii Społeczno‑Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Projekt zrealizowali: dr hab. Krzysztof Stachowiak, dr inż. Malwina Balcerak, dr Anna Wróblewska, dr Bartosz Stępiński, Agata Kozierańska-Burda, Marta Drankiewicz, Agata Dzik, Emilia Krzystowska, Dawid Kozubek

Przy ankietach pracowały zespoły studenckie z Uniwersytetu Adama Mickiewicza, Szkoły Filmowej w Łodzi oraz wolontariusze i wolontariuszki FPFF

Publiczna prezentacja wyników badania oraz dyskusja o przyszłości Festiwalu: LINK

51. Festiwal Polskich Filmów Fabularnych odbędzie się 21-26 września 2026 roku

fot. Anna Bobrowska KFP/FPFF