,,50 na 51’’ w Gdańsku | Krzysztof Kieślowski - od dokumentu do fabuły – Polish Film Festival

Organizator: BAIS Gładkowski Piotr

Lokalizacja wydarzenia: Kino Kameralne Cafe | Lektykarska 4, 80-831 Gdańsk

Termin wydarzenia: 22-27.06.2026

Opis wydarzenia: Przegląd „Krzysztof Kieślowski – od dokumentu do fabuły” w ramach projektu „50 na 51” został zaingaurowany 22 czerwca 2026 w Kinie Kameralnym Cafe w Gdańsku.

W pierwszej odsłonie, pod hasłem „Kieślowski dokumentalny”, organizatorzy pokazali zestaw trzech filmów zrealizowanych w latach 70.: „Gadające głowy”, „Z punktu widzenia nocnego portiera” i „Pierwsza miłość”. Projekcjom towarzyszyły prelekcje Marcina Mindykowskiego. Widzowie mieli okazję dowiedzieć się więcej o pierwszych latach twórczości reżysera i jego fascynacji kinem dokumentalnym, za którą stała chęć opisu rzeczywistości wolnego od propagandowych zniekształceń – zgodnie z postulatami zawartymi w ważnej dla Kieślowskiego książce „Świat nieprzedstawiony” autorstwa Juliana Kornhausera i Adama Zagajewskiego. Przy realizacji dokumentów – wyróżniających się oryginalnymi pomysłami formalnymi i montażową maestrią – reżyserowi towarzyszyły jednak narastające wątpliwości etyczne, związane z odpowiedzialnością za losy bohaterów i obawą przed nadmierną ingerencją w ich życie. To one zadecydowały o porzuceniu przez Kieślowskiego dokumentu i przejściu do fabuły.

W drugiej odsłonie przeglądu – „Kieślowski fabularny” – zaprezentowano arcydzieło kina moralnego niepokoju: „Amatora”. Seans poprzedziła prelekcja Marcina Mindykowskiego. Film z 1979 roku okazał się świetną ilustracją środkowego okresu twórczości, w którym Kieślowski kręcił już filmy fabularne, ale wciąż był wierny realizmowi i tematyce społeczno-politycznej. Mimo fikcyjności opowiadanych historii reżyser chętnie korzystał też z materii dokumentalnej: z metod pracy, zdarzeń, a nawet postaci zaczerpniętych z rzeczywistości. Chwilę później, w 1981 roku, opublikował jednak swój programowy manifest „Głęboko zamiast szeroko”, który zwiastował zwrot w jego twórczych poszukiwaniach. Od tej pory dążył do poszerzania opisu rzeczywistości o wewnętrzny świat bohaterów.

W ostatniej odsłonie, zatytułowanej „Kieślowski światowy”, przyjrzano się ogromnemu sukcesowi, jaki późne filmy reżysera odniosły na Zachodzie. Widzom przypomniano „Podwójne życie Weroniki” z 1991 roku – pierwszy film zrealizowany za granicą, po wielkim triumfie „Krótkiego filmu o zabijaniu” na festiwalu w Cannes, który zapoczątkował międzynarodową karierę Kieślowskiego. Historia równoległych losów dwóch bohaterek o podobnym życiorysie reprezentowała w przeglądzie ostatni okres jego twórczości, który zdominowały metafizyczne, filozoficzne, dopracowane estetycznie opowieści, poszukujące odpowiedzi na najważniejsze pytania egzystencjalne. Pokazowi filmu towarzyszyło spotkanie z Darkiem Diktim – producentem dokumentu „Kieślowski. Piekło, Czyściec, Niebo” w reżyserii Ksawerego Szczepanika, który koncentruje się na ostatniej dekadzie życia i twórczości autora „Trzech kolorów”. Była to okazja do zadania pytań o kulisy powstającej produkcji i perspektywę, jaką przyjęli twórcy, ale także analizy przyczyn niebywałego sukcesu, jaki Kieślowski osiągnął pod koniec kariery.

Dramatyczny finał życia reżysera i przedwczesna śmierć w wieku niespełna 55 lat stały się też punktem wyjścia do rozmowy o pułapce ambicji i pracoholizmu, w jaką wpadł. Za sprawą trzech odsłon przeglądu omówiono ewolucję drogi twórczej Krzysztofa Kieślowskiego – od realistycznych, krótkometrażowych dokumentów po metafizyczne, piękne wizualnie traktaty o ludzkiej duchowości. Szukano nie tylko różnic, ale też cech wspólnych między poszczególnymi okresami twórczości reżysera, które pozwalają traktować ją jako kontinuum. W empatycznym, uważnym, nieoceniającymspojrzeniu Kieślowskiego na człowieka tkwi ponadczasowa mądrość, którą – jak wierzą organizatorzy – przegląd pozwolił raz jeszcze odkryć.